THỰC THI THÁNH Ý CHÚA

"Vâng, tôi đây là nữ tỳ của Chúa; xin Chúa cứ làm cho tôi như lời sứ thần nói" (Lc 1:38). Cùng với đức Maria và tất cả những ai từng dâng hiến chính mình cho Thiên Chúa, Catarina học cách thực thi thánh ý Chúa trong cuộc đời mình, không phải như một mệnh lệnh độc đoán đòi hỏi tuân phục, nhưng như một vực thẳm tình yêu chỉ chứa đựng lòng thương xót mà thôi. Chị khám phá ra điều mà những người yêu mến đều hiểu, đó là không dễ gì từ bỏ con người khép kín của mình để tín thác vào người khác. Tuy nhiên, sự hiệp nhất hoàn toàn giữa Chúa Giêsu và ý muốn của Chúa Cha đã lôi kéo Catarina tới cùng một mầu nhiệm đã gợi lên lời đáp trả trọn vẹn nơi đức Maria. Khi suy nghĩ đến việc Thiên Chúa khiêm tốn chờ đợi trước "ngưỡng cửa" ý muốn của đức Maria, và Người sẽ không vào nếu tình yêu của đức Maria không chấp thuận, Catarina nhận ra rằng Chúa chỉ có thể chiếm hữu hoàn toàn một người nào đó khi họ tự nguyện mở "cánh cửa" tự do của họ cho Người. Chị mô tả Chúa Giêsu như mặt trời đang gõ "cánh cửa" ý muốn của chúng ta, hơi ấm và niềm vui trong ánh nắng của Người tràn ngập con người chúng ta chính lúc chúng ta mở cửa. Nhờ đó, chị học cách nhìn thánh ý Thiên Chúa tựa vực thẳm tình yêu, vì tình yêu này, Chúa Giêsu đã trao nộp mạng sống của Người, và chị cũng ao ước được dìm mình hoàn toàn vào trong bể sâu êm dịu đó.
 
TIẾN VÀO THIÊN Ý CAO SÂU

Catarina tự hỏi: ngày càng hiến dâng chính mình cho "thánh ý êm dịu của Thiên Chúa" nghĩa là gì? Cuộc sống của chị gợi lên hình ảnh một người phụ nữ biết rõ và hoàn toàn tin tưởng vào mục đích của mình, bằng cách ngay từ đầu trao dâng chính mình cho tiếng gọi rõ rệt của Thiên Chúa mà không cưỡng lại hoặc do dự. Tuy nhiên, cuộc đời của chị thực ra không chỉ trong sáng và cởi mở, mà còn có cả sự miễn cưỡng và từ khước lúc khởi đầu, và sự bất an, lo sợ cũng như hoài nghi kéo dài cách nào đó cho đến cuối đời. Hình ảnh một Catarina kiên quyết sửa bảo các nhà cầm quyền đạo đời nhường chỗ cho hình ảnh một người phụ nữ trẻ trên giường hấp hối bị cám dỗ cho rằng cả cuộc đời mình là giả tạo và ảo tưởng. Những người ở bên cạnh Catarina lúc chị sắp qua đời chứng kiến chị chiến đấu với sự hoài nghi làm cho chị đau khổ: cuộc sống của chị là tuân theo thánh ý Chúa hay tìm kiếm ý riêng của mình?

Thực vậy, chị muốn đặt vấn đề rõ ràng là chị có thực thi thánh ý Chúa một cách trọn vẹn hay không. Sự hoang mang và thất bại bao trùm cả cuộc đời chị, và, như ngôn sứ Jeremia, dường như chị bị dụ vào một con đường mà người khác có thể cho là lừa lọc đắng cay. Lòng ước ao được nên một với thánh ý Chúa đã đưa chị tới chỗ hy sinh đời sống và danh giá của mình. Vào thời mà không một phụ nữ đạo đức nào dám xuất hiện ở nơi công cộng mà không có người đi kèm, chị vẫn kiên trì theo đuổi công việc phục vụ người nghèo và tác vụ kiến tạo hòa bình với tính cách độc lập của một người nam. Vì những môn sinh tận tụy, gồm những người nam độc thân giúp chị trong công việc thư ký và là những người bạn kiên bền, nên người ta chỉ trích chị là dâm đãng và thèm khát lời ca tụng của những kẻ bợ đỡ.

Công việc của Catarina cũng gặp cùng một số phận như danh giá của chị. Vì sự hiệp nhất, chị dốc hết nghị lực để đức giáo hoàng từ Avignon trở về Roma, để rồi cuối cùng chứng kiến một Hội thánh còn chia rẽ trầm trọng hơn trước khi chị cố gắng làm việc. Khi chị qua đời, hai vị giáo hoàng đang tranh giành lòng trung thành của châu Âu, và sau đó, con số đã lên đến ba vị. Cũng như những lao nhọc nhằm canh tân Hội thánh, những chuyến đi của chị nhằm kiến tạo hòa bình tại các thành phố chiến tranh của Ý không đem lại ảnh hưởng lâu dài trên thế giới. Famiglia, với nhiệt tình vây quanh chị, và chị hy vọng sự hiệp thông của họ sẽ kéo dài kết quả, đã mau chóng tan rã sau khi chị qua đời; thập tự quân mà chị sốt sắng cổ động đã không có kết quả. Hoạt động quan trọng nào của chị cũng chỉ gặp thất bại.

Nhưng khi tự do và hết lòng bước vào "thánh ý dịu dàng của Thiên Chúa", chị đã hoàn thành kế hoạch yêu thương của Thiên Chúa đối với chị một cách tuyệt diệu hơn chị có thể tưởng tượng. Dâng trọn con người mình cho thánh ý Chúa Cha như Chúa Giêsu đã làm, chị mở rộng chính mình cho ngọn thủy triều vô hạn của lòng thương xót phá tan những kế hoạch hạn hẹp của loài người và làm cho chúng ta được tự do đi vào chiều rộng và chiều sâu khôn dò của đời sống. Lời kể của cha Raymond về con đường Thiên Chúa đưa dẫn Catarina tới chỗ hoàn toàn thực thi thánh ý Người nhấn mạnh đến cuộc chiến đấu đã kết thúc nếp sống cô tịch của chị lúc còn trẻ, và gợi lại sức thu hút từ thuở thơ ấu đối với đời sống rao giảng thay vì đời sống ẩn tu. Chị nhận thức rằng khuynh hướng thâm sâu nhất của chị không phải là ẩn dật, mà là hiệp thông và thi hành tác vụ trong chính ơn gọi Đa Minh. Trong khi buồn sầu vì phải lìa bỏ đời sống cô tịch, chị cảm thấy Thiên Chúa mời gọi chị nên vui mừng vì lối sống mà chính chị đã ao ước từ khi còn nhỏ.

Tuy nhiên, lời đáp trả đầu tiên của Catarina là trách Chúa đã dại dột khi kêu gọi chị đi giảng thuyết và kiến tạo hòa bình, là những tác vụ mà phụ nữ thời đó khó cáng đáng nổi: "Không cần nói bạn cũng hiểu, trong việc thực thi sứ vu,ï chính giới tính của tôi gây ra nhiều trở ngại. Thế giới không có những công việc như vậy cho phụ nữ, và khuôn phép ngăn cấm người phụ nữ tự do giao du với những đoàn hội của người nam." Đáp lại những phản đối của Catarina, Thiên Chúa nhắc cho chị nhớ rằng sự khôn ngoan của Thiên Chúa đã tạo dựng loài người cả nam lẫn nữ, và rằng "ý muốn dịu dàng của Thiên Chúa" có những đường lối quảng đại và kỳ diệu để hoàn thành kế hoạch của Người. "Cha muốn tuôn đổ ân huệ xuống nơi đâu, lại không phải là tùy ý Cha sao? Đối với cha, không còn nam hay nữ, cũng không còn giai cấp thượng lưu hay hạ lưu; trước mắt Cha, mọi người đều bình đẳng." Catarina, một người phụ nữ, đã chọn thi hành tác vụ công khai này chính vì Thiên Chúa muốn hạ sự kiêu căng của người nam xuống, "nhất là sự kiêu căng của những người nam tự coi mình là khôn ngoan thông thái", và đưa họ "trở về đúng chỗ của họ".

Cha Raymond nhấn mạnh đến ý nghĩa của việc Thiên Chúa kêu gọi Catarina thay cho những người nam trong Hội thánh. Cũng như Thiên Chúa đã sai phái các Tông đồ là những người thất học để cả những người Do Thái lẫn dân ngoại kiêu căng phải xấu hổ, Người cũng sai đến với các vị lãnh đạo trong Hội thánh "những người phụ nữ đầy sức mạnh và sự khôn ngoan của Thiên Chúa." Ai "khinh thị" những người phụ nữ này sẽ phải chịu "sự đoán xét" nặng nề của Thiên Chúa, bởi lẽ, sự kiêu căng của họ, thay vì nâng họ lên, sẽ hạ họ xuống "tận đất đen." Tuy nhiên, nếu - với tất cả sự quy phục thích đáng - những người nam biết khiêm tốn, lắng nghe, "đón nhận và quan tâm đến những người nữ", những người do Thiên Chúa sai đến, thì lòng thương xót của Thiên Chúa sẽ tuôn đổ xuống trên Hội thánh.

Bản thân Catarina phải can đảm lãnh nhận bất cứ việc gì Chúa Thánh Thần soi sáng cho chị, tin tưởng rằng sự thân mật của Thiên Chúa đối với chị không làm giảm bớt, nhưng sẽ đào sâu và hướng dẫn chị trong mọi sự. Khi bắt đầu dâng chính mình cho thánh ý Thiên Chúa, Catarina ngày càng dấn thân vào tác vụ giảng thuyết và kiến tạo hòa bình một cách công khai. Thế nhưng ơn gọi của chị từ Thiên Chúa lại gây ra sự căm giận nơi những người cho rằng nơi công cộng là lãnh vực của người nam. "Sao mụ ấy lang thang như vậy? Mụ là một người đàn bà. Tại sao không ở trong nhà, nếu mụ muốn phục vụ chính Thiên Chúa?" Những lời mắng nhiếc như vậy làm cho Catarina đau đớn đến nỗi cho tới cuối đời, chị đã đáp trả một cách miễn cưỡng, kể cả yêu cầu của đức giáo hoàng muốn chị có mặt ở Roma.

Trong lá thư gửi cho một người bạn là Daniella, có lẽ viết một hoặc hai năm trước khi chị qua đời, chị có đề cập đến những gì mà việc thực thi trọn vẹn ý Chúa là có ý nghĩa đối với chị. Là một nữ đan sĩ đã khấn tại Orvieto, Daniella không thể tránh khỏi ý nghĩ là Thiên Chúa muốn chị có mặt tại Roma để hỗ trợ đức giáo hoàng Urban trong cuộc khủng hoảng do đòi hỏi của hai vị giáo hoàng kia gây ra. Vì do dự và vì sự chống đối rõ ràng của các bề trên, chị phải xin ý kiến của Catarina.

Hồi âm của Catarina ám chỉ niềm vui lẫn đau khổ mà sự hiến dâng cho ơn gọi khác thường gây ra. Chị biết đến sự đau khổ vì phải vâng phục trong im lặng khi các vị linh hướng và các bề trên ngăn cản chị theo đuổi những gì mà chị tin là Thiên Chúa yêu cầu. Cha Raymond mô tả chị trong những hoàn cảnh này là "bị dày vò vì sự thống khổ không bút mực nào tả xiết." Thế nhưng chị thú nhận với Daniella rằng chị cảm thấy "được Thiên Chúa kêu gọi theo những cách thức mới" có vẻ bí ẩn đối với chúng ta, nhưng đưa chúng ta tới sự đau khổ ngọt ngào chính chị đã biết, có thể làm cho tâm hồn và ý chí chúng ta trở nên dễ được Thiên Chúa tiếp nhận hơn.

Catarina cảm thấy Thiên Chúa thực sự đã soi sáng cho lòng nhiệt thành ngày càng gia tăng của Daniella và thái độ sẵn sàng hy sinh đi Roma để phục vụ Hội thánh. Tuy nhiên, Catarina viết, một quyết định quan trọng đến nỗi thay đổi cả cuộc đời như thế không những đòi phải có ý kiến của những người thánh thiện và khôn ngoan, mà cả lời cầu nguyện sâu xa và sự tín thác tuyệt đối nhờ đó Thiên Chúa hướng dẫn chúng ta và soi sáng cho những người có trách nhiệm giúp chúng ta quyết định. Mặt khác, chỉ có tình yêu là tuyệt đối; mỗi ơn gọi trong cuộc sống chỉ là một phương tiện, một "ngôi nhà" xây dựng trên nền tảng này. Trên hết, chúng ta phải trung thành với Thiên Chúa qua tình yêu. Khi Thiên Chúa kêu gọi chúng ta xây dựng một ngôi nhà khác trên hòn đá góc này, mà do sợ rủi ro, chúng ta rời bỏ tình yêu để giữ lấy ngôi nhà cũ, thì chúng ta đã đóng cửa lòng lại trước thánh ý Chúa, và chọn lựa sự bất trung ở mức độ sâu xa nhất.

Catarina khuyên Daniella xem thử có thể tạm gác sự thinh lặng của đời sống đan viện trong một thời gian hay không, kẻo sau đó Thiên Chúa sẽ khiển trách chị vì đã làm ngơ trong khi Hội thánh lại cần đến những tiếng nói công bố chân lý. Vì chính Catarina luôn luôn làm thế, nên chị thúc giục Daniella thực thi thánh ý Chúa bằng cách vâng phục các bề trên. Chị bảo đảm với bạn mình rằng, bất cứ khi nào thánh ý Chúa, chứ không phải ý riêng của chúng ta, bị lâm nguy, Thiên Chúa sẽ thay đổi lòng dạ những người có trách nhiệm đối với chúng ta để quyết định và vạch ra con đường cho chúng ta theo cách thức mà có lẽ không bao giờ chúng ta có thể nghĩ đến.