"NHỮNG MÁNH LỚI THÁNH THIỆN" CỦA SỰ QUAN PHÒNG

Nhằm làm cho chúng ta "say sưa" với sự quan phòng, Thiên Chúa nghĩ ra "những mánh lới thánh thiện" thích hợp để đáp ứng những nhu cầu của chúng ta vào bất cứ giai đoạn đặc biệt nào. Khi chúng ta bị vướng mắc vào tội lỗi, sự quan phòng của Thiên Chúa "bứng bông hồng" ra khỏi "bụi gai" của chúng ta. Khi bắt chúng ta làm nô lệ, thì tội trở thành cái gai; còn bông hồng, đó là sự thiếu thoải mái mà chúng ta thấy trong tội đó. Chúng ta đặt "tình cảm của chúng ta trên cái gì đó? nhưng chúng ta không tìm thấy gì hết." Bằng cách dùng hồng ân ngọt ngào của sự bình an, Thiên Chúa quan phòng lôi kéo chúng ta ra khỏi sự nô lệ của tội lỗi.

Trong những trường hợp khác, Thiên Chúa lại dùng những "mánh lới thánh thiện" khác, tìm cách hạ thấp chúng ta xuống khi chúng ta ngồi lê đôi mách, xét đoán người khác, hoặc than phiền và "thốt ra những lời châm chọc." Để chữa lành chúng ta, Thiên Chúa dịu hiền cho phép chúng ta cảm nghiệm sự trống rỗng và tối tăm hoặc cho phép các cơn cám dỗ vây bọc chúng ta. "Tại sao Cha lại giữ nó trong nỗi đau và buồn sầu như thế? Để tỏ cho nó thấy sự quan phòng của Cha, như thế nó sẽ không tin tưởng vào chính mình, nhưng tin tưởng vào Cha." Bị hạ nhục bởi những cuộc chiến đấu này, chúng ta biết được nét tương phản giữa sự yếu đuối của chúng ta và tình yêu quan phòng của Thiên Chúa, vì sau cùng rồi chính Chúa sẽ giải thoát chúng ta bằng đường lối sâu xa hơn chúng ta có thể tưởng. Sự thanh thản và an bình đến vào lúc ta không dự kiến trước, không phải nhờ những cố gắng riêng của ta, nhưng nhờ "tình yêu vô bờ bến" của Thiên Chúa trù liệu đặc biệt cho chúng ta vào lúc cần thiết, khi chúng ta "hầu như không thể chịu đựng được nữa." Những cuộc chiến đấu hạ chúng ta xuống không là gì khác hơn hồng ân Chúa ban cho chúng ta: "Linh hồn tiến tới sự hoàn thiện bằng cách chiến đấu trong những trận chiến này, vì ở đó, linh hồn cảm nghiệm được sự quan phòng thần linh của Cha, trong khi trước đó, linh hồn chỉ tin tưởng vào mình."

Nếu chúng ta đã được rèn luyện trong nhân đức, Thiên Chúa còn trù liệu cho chúng ta những cách thức khác bằng cách dùng một "mánh lới thú vị" để giúp ta sống khiêm tốn. Thông thường, sau khi chúng ta đã kiên nhẫn và dịu dàng chịu đựng gánh nặng vất vả và đau khổ, có thể là nhiều năm trời, Thiên Chúa lại cho phép chúng ta cảm thấy giận dữ và phẫn nộ trước một chuyện không đâu: "Trong vài chuyện thực sự chẳng ra gì, mà về sau chính họ sẽ mắc cỡ, cảm xúc của họ bùng lên khiến họ phải kinh ngạc." Những lúc khác, sự quan phòng của Thiên Chúa để lại nơi chúng ta một "cái giằm" mà thánh Phaolô đã trải qua: "Ta để lại nơi nó? sự nổi loạn của xác thịt." Thiên Chúa có thể chữa lành sự yếu đuối của chúng ta được không? Chúa Cha nói với Catarina, chắc chắn là có, nhưng sự quan phòng của Người để lại cho chúng ta "một cái giằm kiểu này hoặc kiểu nọ" nhờ đó chúng ta sẽ khiêm nhường hơn và "thương xót thay vì độc ác" với tha nhân. Khi chịu đựng sự yếu đuối của mình, chúng ta có lý do để càng tỏ lòng thương xót hơn trước sự yếu đuối của người khác.

NGƯỜI THẦY THUỐC DỊU HIỀN

Catarina so sánh tình yêu quan phòng của Thiên Chúa với những phương thuốc của vị y sĩ dịu hiền có tài chữa trị mọi thương tích. Thiên Chúa, đấng yêu thương chúng ta "trước khi chúng ta được tạo thành" không thể ngưng yêu thương chúng ta: những gì Thiên Chúa đã tạo dựng một lần đều được Người yêu quí mãi mãi. Và vì Thiên Chúa sẽ không rút lại tình yêu mà Người đã tạo dựng chúng ta, nên chỉ có tình yêu bao bọc và trợ lực chúng ta qua mỗi giai đoạn của cuộc sống. Mỗi người cần có những phương tiện chữa trị dịu dàng và hiệu nghiệm riêng biệt; và khi những phương thuốc dịu ngọt không công hiệu, Thiên Chúa thường dùng những vị thuốc đắng cay hơn, không phải là vì ghét bỏ, nhưng vì yêu thương chúng ta. Như người mẹ nhẹ nhàng lấy một đồ vật có hại ra khỏi tầm tay của đứa trẻ, Thiên Chúa cũng cho phép người đời và những kế hoạch mà chúng ta phải lệ thuộc vào đánh bại chúng ta. Nhưng cũng như "thuốc đắng dã tật", tình yêu Thiên Chúa có thể biến đổi những thảm kịch của chúng ta đến nỗi cuối cùng những thảm kịch ấy chỉ còn mang đến cho chúng ta sự ngọt ngào và tình yêu mà thôi.

Catarina hiểu chúng ta chùn bước như thế nào khi đương đầu với thảm kịch, cũng như tội ác hay sự vô ý của người khác thường phá hoại đời sống và tài sản của người dân lành vô tội. Khi không xem xét dưới lăng kính đức tin, những biến cố này tỏ rõ một Thiên Chúa dửng dưng với những đau khổ của chúng ta. Thế nhưng Catarina lại nhìn cuộc đời với một cái nhìn sâu xa hơn. Tình yêu nồng nàn của Thiên Chúa cho phép tự do của con người và những năng lực tự nhiên chịu trách nhiệm về những thảm kịch của cuộc đời, chỉ vì tình yêu này đủ sức ôm ấp cả những sự dữ phi lý và có khả năng từ hỗn mang mà tạo nên sự kỳ diệu của đời sống mới. Như thế tình yêu Thiên Chúa cho phép mỗi biến cố trong đời chúng ta không phải như con đường đưa chúng ta tới sự chết, nhưng cứu chúng ta khỏi chết thực sự.

Tuy nhiên, chúng ta lại dễ dàng đánh giá sai tình yêu của Thiên Chúa, bóp méo và nghi ngờ mục đích và sự chăm sóc của Chúa. Nếu không có đức tin, thì tin tưởng vào sự quan phòng của Thiên Chúa trong hoàn cảnh đắng cay sẽ trở nên hoàn toàn "phi lý", vì những kẻ ngu xuẩn "coi là chết" cái mà Thiên Chúa cho phép để sống. Tuy vậy, tình yêu dịu hiền của Thiên Chúa kiên nhẫn chịu đựng những lời phàn nàn của chúng ta, và không ngừng bao bọc chúng ta bằng "sự quan phòng tối thượng" mà những kẻ yêu mến đã cảm nghiệm.

Một người thầy thuốc tốt chủ trương đem lại sức khỏe cho chúng ta và giữ gìn chúng ta luôn khỏe mạnh. Thế nhưng, việc này không thực hiện được nếu chúng ta đặt tin tưởng vào nguồn lực của riêng mình, tự chẩn đoán cho mình và tự chữa trị cho mình. Khác với những người thầy thuốc tài ba nhất trên đời, Thiên Chúa quan phòng không bao giờ làm điều gì sai lầm: sự khôn ngoan và sức mạnh vô biên của Thiên Chúa hoạt động bên trong chúng ta để đem lại sự chữa lành và tự do thực sự. Nhưng chúng ta cần phải mở lòng mình ra với sự chăm sóc của Thiên Chúa, hết lòng muốn và đón nhận sự chăm sóc ấy. Nếu chúng ta còn ngần ngại đặt mình vào đôi tay của người thầy thuốc khôn ngoan và dịu hiền này, thì chúng ta cứ nhìn vào những người đã quyết định chọn lựa: đời sống của họ nói với chúng ta về niềm vui và bình an, về sự chăm sóc kỹ lưỡng và dịu dàng ngay cả trong những chuyện nhỏ nhặt nhất trong đời sống.

TUÔN TRÀO LÒNG TÍN THÁC

Giống như cha mẹ chăm sóc con cái và như vị hôn phu chăm sóc hôn thê, Thiên Chúa cũng không ngừng trù liệu những cách thức mới để ban niềm vui cho chúng ta. Sự chăm sóc của Thiên Chúa thì vô hạn đến nỗi chúng ta không bao giờ có thể quen với những phương tiện mới mẻ mà Thiên Chúa dùng để làm cho chúng ta ngạc nhiên trước sự quan phòng đại lượng và niềm vui. Khi cha Raymond không còn ở gần Catarina nữa, Thiên Chúa không bỏ rơi chị; chị viết cho cha, "Con cầu xin cho cha, và Chúa ban chính Chúa cho con." Chúng ta không thể tưởng tượng nổi Thiên Chúa mong ước đổ đầy những điều tốt lành nơi chúng ta như thế nào, và Thiên Chúa ban tặng những thiện hảo ấy "một cách nhẹ nhàng và vui thích" làm sao. Catarina tràn đầy lòng biết ơn khi cảm nghiệm được sự quan phòng này, sự biết ơn khiến chị chỉ có thể thốt lên lời ca tụng, "Trái tim con người không biết được việc làm thế nào để ao ước hay van xin tất cả những gì Cha ban."

Vì trong những vấn đề hệ trọng nhất - ơn cứu chuộc và chữa lành chúng ta - Chúa Cha đã chăm sóc ở mức độ đầy đủ nhất, Người muốn chúng ta tin tưởng rằng Người hành động chỉ vì điều tốt lành cho chúng ta ngay cả trong những vấn đề nhỏ nhặt nhất của đời sống hằng ngày. Catarina nhận ra rằng lòng chúng ta tín thác vào sự chăm sóc của Thiên Chúa lớn lên cùng với tình yêu: càng yêu mến, chúng ta càng tín thác, và càng mở ra để yêu mến. Và trong khi đức cậy và lòng tín thác sâu xa cho thấy chúng ta đã để cho tình yêu Thiên Chúa bao bọc mình như thế nào, ngay cả khi chúng ta yêu mến một cách không hoàn hảo, thì sự quan phòng của Thiên Chúa sẽ không bao giờ làm cho chúng ta thất vọng nếu chúng ta chỉ đặt tin tưởng nơi Người.

Catarina xác tín rằng cũng một tình yêu đã tạo dựng chúng ta sẽ tiếp tục bao bọc chúng ta trong tất cả những gì xảy đến trong đời sống.Vậy mà chúng ta lại thường không biết đến sự quan phòng của Thiên Chúa; khi bám víu vào tài xoay sở của mình, chúng ta ngăn cản chính mình cảm nghiệm sự quan phòng sâu xa của Thiên Chúa. Khi muốn chia cắt lòng tín thác của mình theo hai hướng "trái ngược" nhau - một bên là sự chăm sóc của Thiên Chúa và một bên là sự mong manh của các trợ giúp thụ tạo - chúng ta đã đánh lừa chính mình. "Vì hy vọng của chị dựa vào những cái hữu hạn chóng qua, hy vọng ấy sẽ làm cho chị thất bại và chị sẽ không bao giờ đạt được điều chị ước mong."

Khác với lòng trung thành của Thiên Chúa, sự tín thác của chúng ta có thể trống rỗng và bấp bênh, khi chúng ta giải thích những kinh nghiệm của chúng ta như là thiếu vắng sự chăm sóc của Thiên Chúa, trong khi trên thực tế những kinh nghiệm ấy lại đầy tràn tình yêu của Người. Vì mặc dù Thiên Chúa vẫn trung thành tuyệt đối với chúng ta, chúng ta thường nghi ngờ lòng thương xót và sức mạnh của Người muốn đổ xuống trên chúng ta mọi hồng ân tốt lành. Nhưng khi chúng ta dựa vào những trợ giúp thụ tạo, chúng ta thường thấy mình bị lừa dối bởi chính những thực tại mà chúng ta tin tưởng. Chính lúc đó chúng ta khám phá ra sự tương phản là Thiên Chúa yêu thương quảng đại như thế nào khi ấp ủ và nâng đỡ chúng ta, ngay cả khi chúng ta than phiền, khi chúng ta quên rằng chúng ta được Người yêu thương một cách vô hạn mà không đòi ta yêu lại. Và chính vì "mức độ tin tưởng" của chúng ta đặt giới hạn để Thiên Chúa quan phòng cho chúng ta tới mức nào, nên Catarina thúc giục các đồ đệ của chị hãy tín thác một cách vô giới hạn vào Thiên Chúa, đấng "đo lường các ân huệ của Người như chúng ta hy vọng."