ĐẠI DƯƠNG CHÂN LƯ VÀ T̀NH YÊU

Khi rời Siena để đi đến những thành phố gần bờ biển, Catarina biết quí trọng sự huyền bí ẩn giấu trong biển cả. Càng chiêm ngắm vẻ đẹp của ḍng nước, chị càng bị thu hút để nếm trải, để bước vào và cảm nhận được sự huyền bí của biển sâu thăm thẳm. Chị nhận ra rằng, càng ch́m sâu vào vực thẳm biển cả, chị càng khám phá ra vẻ đẹp kín ẩn; càng thấy được những kho tàng quyến rũ của nó, chị càng muốn kiếm t́m nhiều hơn. Sự huyền bí của biển cả đă làm cho chị sững sờ và khối nước mênh mông của biển bắt đầu nói với chị về Thiên Chúa.

Đối với Catarina, mầu nhiệm Ba Ngôi trở thành một "đại dương sâu thẳm" mà chị t́m cách tiến vào bằng tất cả năng lực của ḿnh. "Càng đi sâu vào Chúa, con càng khám phá ra Chúa, và càng khám phá ra Chúa, con càng kiếm t́m Chúa." Catarina kinh ngạc cảm thấy trong ḿnh một điều kỳ diệu lôi kéo chị hướng về chân lư của Chúa, phát xuất tự trong con người của chị chứ không bị tác động bởi một sức mạnh nào bên ngoài. Trong sức mạnh của chân lư làm phát sinh t́nh yêu, Catarina nhận ra vẻ đẹp và phẩm giá của con người trong tự do tối hậu. V́ vậy, chị xin nữ hoàng Giovanna thành Naples, người mà chị yêu mến thiết tha dù bà ta độc ác, hăy can đảm chọn chân lư để được tự do yêu mến nó. Và chị nhắc nhở một người bạn của chị, William Flete nước Anh, một học giả sống ẩn dật,

"Người không biết th́ không thể yêu. Người nào biết th́ mới yêu."

Đối với Catarina, sự huyền bí của biển cả là một cách khác diễn tả h́nh ảnh của Thiên Chúa. Nước được tạo dựng cho người ta cảm nhận và thưởng nếm; chúng ta thích d́m ḿnh trong nước sâu mát mẻ, uống lấy giọt nước trong lành làm dịu cơn khát. "Như nai khát mong nguồn suối, hồn con khát mong... được gặp Ngài;" Catarina coi những lời thánh vịnh 42 này như của riêng chị. Khi ngày càng nhận ra mạch nước hằng sống trong chính chân lư (Ga 4:14) mà Thiên Chúa mời gọi chúng ta đến uống, th́ nỗi đam mê Thiên Chúa nơi chị trở thành cơn khát chân lư của Thiên Chúa. V́ chỉ có chân lư mới đem lại t́nh yêu, nên Catarina ước mong hiểu biết chân lư, nhờ đó chị được nhận ch́m vào vực thẳm vô tận của t́nh yêu Thiên Chúa: "Lạy Chúa Ba Ngôi vĩnh cửu, Chúa là đấng con hằng khao khát, Chúa ở trong sự thẳm sâu mà tâm hồn khi được thỏa măn vẫn luôn khát khao Ngài."

Trọn cuộc đời và linh đạo của Catarina dựa trên cái nh́n chủ yếu này, đó là chúng ta chỉ có thể yêu những ǵ chúng ta biết. Đối với chị, chân lư không tách rời khỏi vực thẳm của t́nh yêu Thiên Chúa; chân lư là vực thẳm này. Và cũng như chân lư phát sinh t́nh yêu, chính t́nh yêu phát sinh chân lư. T́nh yêu mở ra trước mắt chúng ta những chiều kích mới của một thực tại, và nếu không có t́nh yêu đó th́ những chiều kích này vẫn ẩn giấu chúng ta. V́ thế, Catarina xin người bạn thân và thư kư của chị là Neri hăy "chiêm niệm chân lư trong vực thẳm của t́nh yêu Thiên Chúa."

Catarina hiểu rằng: cũng như chúng ta thấy là nhờ có ánh sáng, th́ chỉ có "ánh sáng nội tâm" mới hướng chúng ta tới chân lư. Lư trí, là ánh sáng của tâm hồn, cho phép chúng ta bước đi tự do chứ không như những nô lệ hay súc vật, trong khi ánh sáng đức tin được ban trong phép Rửa làm cho chúng ta nắm bắt được những khía cạnh rất sâu xa của cuộc sống hơn là cái nh́n đơn thuần của con người. Tuy nhiên, ánh sáng mănh liệt nhất lại là hồng ân Thiên Chúa ban cho những ai yêu mến, v́ t́nh yêu biết chân lư qua kinh nghiệm hoặc "biết yêu". Như vậy, chính t́nh yêu trở thành ánh sáng trong chúng ta, nó soi sáng "t́nh yêu khôn tả của Thiên Chúa" dành cho chúng ta, trong khi sự hiểu biết gợi hứng và thâm nhập vào t́nh yêu sâu xa hơn. Nhờ đó, chân lư và t́nh yêu đem lại cho nhau mức độ sâu xa hơn một cách liên tục và không bao giờ tách rời nhau. "T́nh yêu theo sau sự hiểu biết. Càng hiểu biết th́ càng yêu, và càng yêu, càng hiểu biết. Như vậy, cái nọ nuôi dưỡng cái kia".

Thánh Thần Chân Lư

Thánh sử Gioan nhắc lại lời hứa của Chúa Giêsu: "Thày sẽ xin Chúa Cha và Người sẽ ban cho đấng bảo trợ khác để ở với anh em luôn măi, đó là Thần Khí sự thật... Anh em biết Người v́ Người luôn ở giữa anh em và ở trong anh em" (Ga 14:16-17). Trong Thánh Thần, hơi thở sống động của Thiên Chúa, đấng đă thiêu đốt tâm hồn và soi sáng trí khôn các Tông đồ trong ngày lễ Ngũ tuần, Catarina khám phá ra nguồn ánh sáng nơi những người có t́nh yêu. "Thiên Chúa đă đổ t́nh yêu của Người vào ḷng chúng ta nhờ Thánh Thần mà Người ban cho chúng ta" (Rm 5:5). Thánh Âu Tinh coi Thánh Thần như Ngôi vị sống động của t́nh yêu, niềm vui sướng và hoan lạc hỗ tương giữa Cha và Con, trong khi thánh Bernad Clairvaux gọi Thánh Thần là ṿng tay ôm ấp và nụ hôn của Cha và Con. Catarina đă cảm nghiệm cũng một Thánh Thần đó như Ngôi vị t́nh yêu, đấng trao ban ánh sáng và sự hiểu biết sâu xa cho những ai yêu mến.

Catarina đă học được rất nhiều nơi những học giả khiêm tốn cũng như nhận ra được sự khinh miệt của những bậc thức giả kiêu căng, lời chỉ trích của những người "thông thái, kiêu hănh, xuẩn ngốc" mà sự kiêu ngạo đă làm mờ nhạt ánh sáng Chúa Thánh Thần trong ḷng họ. "Chạy theo vô số sách vở" mà không có t́nh yêu, người kiêu ngạo thường thu lượm được ít kiến thức về chân lư hơn những kẻ thất học nhưng lại có ánh sáng Thánh Thần như hoa trái của t́nh yêu. V́ thế, Catarina nhấn mạnh rằng, ngay cả người ít học nhất cũng có thể lănh hội được ánh sáng chân lư một cách sâu xa và rơ ràng nhất, v́ khi suy phục Thánh Thần, "họ chiếm hữu được nguồn ánh sáng chính yếu phát sinh sự hiểu biết."

V́ t́nh yêu của Thánh Thần tuôn trào như ánh sáng trong chúng ta, nên khi càng xin Chúa Thánh Thần ngự trị trong ḷng, không những chúng ta hiểu biết các sự kiện, mà c̣n hiểu biết chân lư. Catarina xác tín rằng trong việc t́m kiếm chân lư, chúng ta chỉ được trợ giúp bởi những người, có học hoặc thất học như chính Catarina, nhưng biết suy phục Thánh Thần của Thiên Chúa: "Bước theo những chỉ giáo thiêng liêng của một người thất học nhưng khiêm tốn, có lương tâm ngay thẳng và thánh thiện, th́ tốt hơn nhiều so với lời khuyên của người học rộng biết nhiều nhưng kiêu ngạo với kiến thức uyên bác của ḿnh", v́ những người yêu mến Chúa chân thành th́ "chia sẻ ánh sáng ở trong họ v́ khao khát và mong muốn ơn cứu độ cho tha nhân."

Và một khi thần phục sâu xa hơn trước Thiên Chúa, chúng ta sẽ cảm nghiệm được t́nh yêu như là ánh sáng nội tâm, đồng thờiø sự hưởng kiến cho chúng ta thấy và hiểu biết nhiều hơn khả năng của lư trí. V́ bản chất của t́nh yêu làm tan biến sự tha hóa và phân ly bằng cách gia tăng kết hợp chúng ta với người yêu, nên những người nam nữ thánh thiện qua các thời đại biết được chân lư là chỉ nhờ quy phục Chúa Thánh Thần, t́nh yêu của Thiên Chúa trong Ngôi vị. Chính Catarina đă thưởng nếm tiếng bên trong của Thiên Chúa nói với chị về sự hiệp nhất sâu xa do t́nh yêu đem lại: "Nếu có ai hỏi tôi linh hồn này là ǵ, tôi sẽ trả lời: đó là tôi khác, được tạo thành bởi sự hiệp nhất của t́nh yêu." Vẻ rực rỡ của sự hiệp nhất trong t́nh yêu chiếu tỏa như một ánh sáng "đáng yêu hơn mọi sự đáng yêu." Và v́ ngay cả ư muốn của con người cũng không thể phân rẽ chị và Thiên Chúa, nên nhờ t́nh yêu, chị học hỏi được chân lư rơ ràng hơn khi không có t́nh yêu.

Những ai chọn yêu mến th́ không ngừng chiếu tỏa chân lư bằng nhiều cách: "Chân lư vĩnh cửu của Chúa ban chân lư cho nhiều người khác nhau bằng những cách khác nhau... tùy theo tâm tính khác nhau của họ." V́ thế, trong mọi thời đại, những người nam nữ quy phục Thánh Thần của Thiên Chúa đă chia sẻ ánh sáng duy nhất của t́nh yêu và đem chân lư của Thiên Chúa đến cho thế gian bằng những cách thức khác của riêng họ. Thánh Phaolô học biết chân lư cứu độ không nhờ những thầy dạy trần gian nhưng là nhờ Thánh Thần của t́nh yêu, trong khi thánh Gioan say sưa với chân lư khi dựa đầu vào ngực Chúa Kitô là chính chân lư. Và trong sự hiệp nhất của t́nh yêu, các vị tiến sĩ của Hội thánh như Tôma Aquinô không chỉ thủ đắc những hiểu biết sâu xa nhất, mà c̣n học cách biến đổi sự hiểu biết của các ngài thành "hương thơm" chuyển cầu và rao giảng cho trần gian được ơn cứu độ.