CẦU NGUYỆN KHÔNG NGỪNG: TÌNH YÊU TRONG HÀNH ĐỘNG

"Bất cứ con nói hay làm điều gì vì lợi ích của tha nhân, đó là cầu nguyện thực sự;" do kinh nghiệm riêng, Catarina hiểu được bản chất của việc cầu nguyện không ngừng và tình yêu phục vụ tha nhân. Tuy nhiên, đối với chị, điều này không hàm ý rằng chỉ có lao động mới là cầu nguyện; trái lại, chị nhấn mạnh đến sự cần thiết tuyệt đối phải dành thời gian rõ ràng cho việc cầu nguyện. Nhưng ơn gọi riêng của Catarina dạy chị hiểu về sự hiệp nhất không thể thiếu giữa tình yêu hoạt động và tình yêu chiêm niệm, vì chị đã biết rằng hoạt động tông đồ đích thực chỉ phát sinh từ sự kết hợp mật thiết với Thiên Chúa, và đến lượt sự kết hợp này lại đẩy chúng ta vào giữa lòng thế giới. Lúc ấy, tình yêu hiệp thông với Thiên Chúa và tình yêu phục vụ tha nhân chỉ còn là một thực tại: "Ai không bao giờ ngưng làm điều lành sẽ không bao giờ ngưng cầu nguyện."

Nếu không có tình yêu, "tôi sẽ không là gì cả" ( 1 Cr 13:2). Thiên Chúa tỏ cho Catarina thấy nếu chúng ta tìm kiếm sự an ủi riêng bằng cách từ chối yêu thương kẻ đang thiếu thốn, lúc đó chúng ta tự tách mình khỏi chính Thiên Chúa, đấng mà chúng ta tìm kiếm trong cầu nguyện. Vì tình yêu nguyên nó là trung tâm và là mục đích của việc cầu nguyện, do đó khi sống ích kỷ, chúng ta phá hủy chính ý nghĩa của việc cầu nguyện. Và vì chính bản tính của Thiên Chúa là tình yêu, nên việc từ chối giúp đỡ tha nhân không những làm suy giảm sự kết hợp giữa chúng ta với tha nhân, mà còn với Thiên Chúa nữa.

Catarina thường nhấn mạnh đến bài học mà chị đã học được, đó là chúng ta không thể yêu mến Thiên Chúa nếu chúng ta không yêu thương tha nhân. Vì bài học đó đến từ chính kinh nghiệm của chị, nên điều chị mô tả về người chiêm niệm vị kỷ đã đánh trúng vào tình cảm của người đọc. Sống vị kỷ là sống trong ảo tưởng rằng lời cầu nguyện hiệp nhất chúng ta với Chúa trong khi thực ra không phải thế. Thay vì sự bình an trong chiêm niệm, chúng ta lại bị khuấy động. Vì tâm hồn chúng ta không dựa vào Chúa, mà dựa vào sự an ủi, nên khi bó buộc phải giúp đỡ tha nhân, chúng ta làm vì cần thiết thay vì do tình yêu. Catarina hiểu rằng như thế nguyên việc cầu nguyện nuôi dưỡng tình yêu, nhưng dùng cả đời để cầu nguyện cũng sẽ vô ích nếu khi chúng ta chết, Chúa thấy chúng ta không có lòng bác ái đối với tha nhân.

Khi mời một số ẩn sĩ về Roma để cùng cầu nguyện và làm chứng cho Hội thánh, sự từ chối vị kỷ của William Flete, một người bạn thân của Catarina, đã khiến chị trả lời một cách chua chát: "Thì ra Thiên Chúa là người chọn chỗ, và chỉ thấy Người trong rừng vắng, chứ không tìm thấy Người ở nơi nào khác trong lúc cần thiết hay sao?" Vì ơn gọi sâu xa hơn để phục vụ tại Rôma, Catarina đã hy sinh sự cô tịch mà chị ước mong sau khi Chúa đóng ấn vào trái tim chị những lời này: "Ai muốn được thì sẽ mất, còn ai sẵn sàng mất thì sẽ được." Catarina hiểu những lời này ám chỉ về chị: "Ai chấp nhận mất ơn an ủi của mình vì ích lợi của tha nhân thì sẽ nhận được Cha và tha nhân, nếu họ giúp đỡ và phục vụ tha nhân với lòng yêu mến. Và như thế, họ được tình yêu nhân từ của Cha mọi lúc."

Tóm lược đời sống cầu nguyện của Catarina, cha Raymond nói rằng chị đã gắn bó với cầu nguyện như với người mẹ thực sự, và đã "cố gắng với tất cả nhiệt tình và lòng kiên trì, để đạt tới thói quen cầu nguyện không ngơi nghỉ." Bà mẹ này đã nuôi dưỡng chị trong an ủi và thử thách, đã đưa chị tới sát ngực Chúa, và đã dịu dàng lo cho chị mọi nhu cầu. Chính bà mẹ này, với lòng trung tín và sự gần gũi, đã cho chị hứng khởi để viết bài ca trữ tình ca tụng Thiên Chúa đã ban hồng ân cầu nguyện. Chúng ta được chữa lành khỏi tính kiêu ngạo và ích kỷ ở đâu, và chúng ta có được một trái tim khiêm nhường và đại lượng ở đâu? Trong lúc đau khổ và thử thách, chúng ta khám phá ra tình yêu Thiên Chúa bao bọc chúng ta ở đâu? Chúng ta uống "hương thơm của đức thanh khiết" ở đâu, và biết yêu thương với một trái tim tự do ở đâu? Chúng ta lớn lên trong cơn đói khát trao dâng sự sống cho Thiên Chúa và cho ơn cứu độ thế giới ở đâu? Chỉ trong đôi cánh tay dịu dàng của bà mẹ cầu nguyện "đổ đầy cái bình tâm hồn chúng ta bằng máu của Con Chiên và bao quanh bằng lửa," ngọn lửa của tình yêu Thiên Chúa. Bà mẹ này không bỏ rơi Catarina ngay cả trong cái chết, đã trở thành bà mẹ ban tặng cho chị những người bạn như là di sản cuối cùng của chị: "Anh chị em hãy kiên tâm cầu nguyện."

CẦU NGUYỆN KHÔNG NGỪNG

"Hãy cầu nguyện mọi lúc trong Thánh Thần" (Ep 6:18). Catarina nhấn mạnh rằng lời cầu nguyện không ngơi của tâm hồn hướng về Chúa trong mọi sự, là điều quan trọng trong ơn gọi huyền nhiệm của chúng ta, còn hơn cả kinh nghiệm xuất thần. Cũng như khẩu nguyện dẫn chúng ta tới chỗ hiệp thông với Thiên Chúa mà không cần đến lời nói, thì tâm nguyện hướng chúng ta tới chỗ cầu nguyện không ngừng, như thánh Phaolô đã đề cao: "Anh em hãy cầu nguyện không ngơi nghỉ" (1 Th 5:17). Nhưng làm sao chúng ta có thể cầu nguyện không ngừng giữa những trách nhiệm nặng nề chiếm hết tâm trí và nghị lực? Catarina hiểu rằng, cầu nguyện không ngừng sẽ triển nở như hoa trái tất nhiên của một tâm hồn yêu mến, chứ không phải là một điều không tưởng. Người đang yêu cho dù bận bịu vì các trách nhiệm, nhưng tâm hồn vẫn hướng về người mình yêu mà không cần phải nói gì. Ngay khi được rảnh rang, cái nhìn nội tâm của tâm trí liền tự động hướng về người yêu. Cha mẹ vẫn nhớ đến con cái ngay cả khi không ý thức sự hiện diện của nó; sự chú tâm vô thức này giúp cho họ tức khắc nhận ra ngay được tiếng khóc của con cái dù ở giữa những tiếng ồn ào.

Tương tự như vậy, "cầu nguyện không ngừng" có nghĩa là "khát khao không ngừng;" khi sống trước sự hiện diện của Thiên Chúa, chúng ta hướng nỗi khát khao của tâm hồn chúng ta về Người trong sự hiệp-nhất-không-lời còn sâu xa hơn những tư tưởng minh thị của chúng ta, ngầm bên dưới tất cả những gì chúng ta làm. Catarina thấy cách cầu nguyện này không dành riêng cho một số ít tâm hồn chiêm niệm, nhưng là một tình trạng không thể thiếu được trong đời sống. Nếu không rút lấy nghị lực từ một nguồn mạch sâu xa hơn hoạt động, thì chính các trách nhiệm của chúng ta sẽ làm cho chúng ta hao mòn và cuối cùng phá hủy chúng ta. Kiểu cầu nguyện không lời sẽ tạo thành nguồn suối từ đó chúng ta có thể sống chính đời sống của mình.

Catarina nhận thấy việc cầu nguyện không ngừng giúp chúng ta hướng tâm hồn về với Chúa ngay cả khi các trách nhiệm nặng nề cuốn hút chúng ta. Khi cầu nguyện "luôn luôn", nhờ lòng khao khát và sự tùng phục, chúng ta hiến mình cho Thiên Chúa một cách còn sâu xa hơn cả khi chúng ta nghĩ đến điều đó. Với kinh nguyện không lời của tâm hồn, chúng ta không chỉ hiện hữu, nhưng chúng ta sống; dù giữa những hỗn độn, một sự bình an bao bọc chúng ta ở mức độ sâu xa nhất của con người, một sự bình an mà không gì có thể giật ra khỏi chúng ta (Ga 14:27).